NIESWOISTE CHOROBY JELIT

okladka_grudzien_smnz

Rozmowa z prof. dr. hab. n. med. Grażyną  Rydzewską – kierownikiem Kliniki Gastroenterologii CSK MSW w Warszawie.

Na czym polega nieswoiste zapalenie jelit?

Tak naprawdę powinniśmy powiedzieć nieswoiste zapalenia jelit, bo jest to grupa chorób, do której zaliczamy chorobę Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, a ostatnio mówi się także o mikroskopowych zapaleniach jelit. Dlaczego nieswoiste? Ponieważ nie ma tam ingerencji na przykład bakterii czy wirusa, wywołujących konkretnie tę chorobę. Grupa nieswoistych zapaleń jelit ma pewną wspólną etiopatogenezę, określamy ją mianem chorób autoimmunologicznych.

Czym jest choroba autoimmunologiczna?

Choroby autoimmunologiczne to cała grupa chorób, w których dochodzi do nieprawidłowej odpowiedzi odpornościowej. Produkcja linii komórkowych odpornościowych czy też przeciwciał zwraca się przeciwko komórkom własnego organizmu. Niewątpliwie mechanizmy autoimmunologiczne mają znaczenie w przebiegu nieswoistych zapalnych chorób jelit, prowadząc do uszkodzeń przewodu pokarmowego.

Na jakie objawy warto zwrócić uwagę?

Niestety, objawy są niespecyficzne, dlatego opóźnienie w diagnostyce wynosi nawet 5 lat! I to w krajach dobrze rozwiniętych. Każdy z nas ma czasem biegunkę, ale jeśli ona nie przechodzi czy nawraca lub pojawiają się objawy, które trudno jest kontrolować, należy zgłosić się do lekarza i sprawdzić,  czy nie jest wywołana nieswoistym zapaleniem jelit. Sztandarowym objawem wrzodziejącego zapalenia jelita grubego jest biegunka z krwią. I tutaj już nie ma żadnych wątpliwości. W chorobie Leśniowskiego-Crohna diagnostyka jest dużo trudniejsza, ponieważ nie zawsze występuje biegunka, czasami jednym z objawów jest przewlekłe zmęczenie, osłabienie, niedokrwistość, czyli objawy nietypowe. W każdym razie wszystkie objawy przewlekłe, niedokrwistość, zwłaszcza w młodym wieku, niejasna, niewyjaśniona, z bólami brzucha, gorączką czy podwyższonymi parametrami zapalnymi w badaniu diagnostycznym, powinny nasuwać podejrzenie nieswoistej choroby zapalnej jelit. 

Ile osób w Polsce choruje na nieswoiste choroby zapalne jelit?

Nie są to choroby częste. Od 2007 roku prowadzę Krajowy Rejestr Choroby Leśniowskiego-Crohna, w tej chwili w rejestrze mamy ponad 6 tysięcy zarejestrowanych chorych. Liczymy, że w Polsce jest 15–16 tysięcy pacjentów z  chorobą Leśniowskiego-Crohna i około cztery razy więcej pacjentów z  wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego.

Jakie grupy pacjentów są szczególnie narażone na te choroby?

Narażenie na te choroby nie dotyczy konkretnych grup pacjentów.  Raczej możemy mówić o pewnych społecznych uwarunkowaniach. Obecnie żyjemy coraz czyściej i mamy coraz mniej chorób zakaźnych, pasożytów, infekcji bakteryjnych. I to dobrze. Z drugiej strony na tyle przestrajamy układ immunologiczny, że mamy coraz więcej chorób autoimmunologicznych. Co ciekawe, w krajach trzeciego świata liczba pacjentów z chorobą Leśniowskiego-Crohna jest bardzo niska. Żyjąc zbyt sterylnie, przyjmując zbyt dużo antybiotyków, niszczymy nasz mikrobiom i to również może mieć znaczenie w rozwoju niektórych chorób zapalnych w tym nieswoistych zapaleń jelit.

Reklama